Wyniki badań · Układ krążenia

Prawidłowe ciśnienie krwi — normy i kiedy to nadciśnienie

Ciśnienie krwi jest optymalne, gdy w gabinecie wynosi poniżej 120/70 mm Hg. Nadciśnienie rozpoznaje się przy wartościach 140/90 mm Hg i wyższych w gabinecie, 135/85 w pomiarach domowych oraz 130/80 w średniej dobowej ABPM.1

Omów wynik z lekarzem · 59 zł

Decyzję lekarz wydaje w godzinach pracy serwisu. Płacisz za ocenę lekarską, a lekarz może odmówić wystawienia dokumentu i wtedy dostajesz pisemne uzasadnienie.

Ile wynosi norma ciśnienia krwi

GrupaWartości
Pomiar gabinetowy, ciśnienie optymalneponiżej 120 i poniżej 70 mm Hg
Pomiar gabinetowy, ciśnienie podwyższone120–139 i/lub 70–89 mm Hg
Pomiar gabinetowy, nadciśnienie tętnicze140 i/lub 90 mm Hg lub więcej
Pomiary domowe (HBPM)optymalne poniżej 120 i poniżej 70; podwyższone 120–135 i/lub 70–85; nadciśnienie 135 i/lub 85 mm Hg lub więcej
ABPM, średnia z dobyoptymalne poniżej 130 i poniżej 80; nadciśnienie 130 i/lub 80 mm Hg lub więcej
ABPM, średnia dziennaoptymalne poniżej 130 i poniżej 80; nadciśnienie 135 i/lub 85 mm Hg lub więcej
ABPM, średnia nocnaoptymalne poniżej 120 i poniżej 70; nadciśnienie 120 i/lub 70 mm Hg lub więcej
Wiążący jest zakres referencyjny wydrukowany obok Twojego wyniku — zależy od laboratorium i metody oznaczenia.

Klasyfikacja PTNT i PTK 2024, zgodna z wytycznymi ESC 2024.

Jaki wynik ciśnienia krwi jest niepokojący

Niepokojące jest ciśnienie 140/90 mm Hg i wyższe zmierzone w gabinecie, 135/85 mm Hg i wyższe w pomiarach domowych oraz 130/80 mm Hg i wyższe w średniej dobowej ABPM — od tych wartości rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze. Próg zależy więc od metody pomiaru, a nie od wieku: ta sama liczba z domowego ciśnieniomierza znaczy co innego niż z gabinetu, bo w domu nie działa efekt białego fartucha.

Wezwania pogotowia pod numer 112 lub 999 wymaga ciśnienie powyżej 180/120 mm Hg z bólem w klatce piersiowej, silną dusznością, bardzo silnym bólem głowy, splątaniem, zaburzeniami mowy lub widzenia, osłabieniem połowy ciała albo drgawkami, a także wartości poniżej 90/60 mm Hg z omdleniem, bladością i zimną, spoconą skórą.

Kontaktu z lekarzem tego samego dnia wymaga ciśnienie powyżej 180/120 mm Hg bez takich objawów oraz 140/90 mm Hg i wyższe u kobiety w ciąży. Samego powtórzenia pomiaru — po co najmniej pięciominutowym odpoczynku, bez kawy i papierosa, właściwie dobranym mankietem — wymaga natomiast pojedynczy wysoki odczyt u osoby bez objawów, ponieważ rozpoznania nadciśnienia nigdy nie stawia się na podstawie jednego pomiaru.

Jak czytać wynik ciśnienia krwi

WartośćCo to znaczy
Poniżej 90/60 mm HgNiedociśnienie. U wielu osób, zwłaszcza szczupłych i młodych, jest to stan wrodzony i nieszkodliwy.
Poniżej 120/70 mm HgCiśnienie optymalne. Nie wymaga żadnych działań poza utrzymaniem dotychczasowego stylu życia.
120–139 i/lub 70–89 mm HgCiśnienie podwyższone. Nie jest to nadciśnienie, ale ryzyko sercowo-naczyniowe rośnie już w tym zakresie. Wskazane są zmiany stylu życia, ocena ryzyka i pomiary domowe.
140–159 i/lub 90–99 mm HgNadciśnienie tętnicze stopnia 1. Rozpoznanie należy potwierdzić pomiarami domowymi lub ABPM, bo część takich wyników to nadciśnienie białego fartucha.
160–179 i/lub 100–109 mm HgNadciśnienie tętnicze stopnia 2. Wymaga konsultacji lekarskiej bez odkładania oraz oceny powikłań narządowych.
180/110 mm Hg i więcejNadciśnienie tętnicze stopnia 3. Wymaga szybkiego kontaktu z lekarzem.
Wytyczne PTNT i PTK z 2024 roku zmieniły rozkurczową granicę ciśnienia optymalnego ze 80 na 70 mm Hg i porzuciły dawny podział na ciśnienie prawidłowe i wysokie prawidłowe na rzecz jednej kategorii ciśnienia podwyższonego 120–139 i/lub 70–89 mm Hg. Sama granica rozpoznania nadciśnienia pozostała przy 140/90 mm Hg.1

Co to jest ciśnienie tętnicze krwi

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew napiera na ściany tętnic. Podaje się je dwiema liczbami. Pierwsza, skurczowa, opisuje ciśnienie w chwili skurczu serca, gdy krew jest wypychana do aorty. Druga, rozkurczowa, opisuje ciśnienie utrzymujące się między uderzeniami, gdy serce się napełnia. Zapis 130/80 mm Hg czyta się jako sto trzydzieści na osiemdziesiąt. Ciśnienie nie jest stałą liczbą.

Pomiar ciśnienia służy wykryciu nadciśnienia tętniczego, które przez lata nie daje objawów, a jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek.

Wysoki wynik ciśnienia krwi — przyczyny

Grupa przyczynNa czym polega
Nadciśnienie pierwotneNajczęstsza postać, bez pojedynczej uchwytnej przyczyny. Składają się na nią predyspozycja genetyczna, wiek, nadmierne spożycie soli, nadwaga, mała aktywność fizyczna i alkohol.
Efekt białego fartuchaOdruchowy wzrost ciśnienia w gabinecie lekarskim.
Nieprawidłowa technika pomiaruWynik zawyżają: brak co najmniej pięciominutowego odpoczynku, pełny pęcherz moczowy, kawa, herbata lub papieros w ciągu 30 minut przed pomiarem, niedawny wysiłek, stres, rozmowa w trakcie pomiaru oraz mankiet źle dobrany do obwodu ramienia.
Obturacyjny bezdech sennyCzęsta i często przeoczana przyczyna wtórna. Typowo daje nadciśnienie oporne na leczenie i brak nocnego spadku ciśnienia.
Pierwotny hiperaldosteronizmNajczęstsza hormonalna przyczyna nadciśnienia wtórnego. Nasuwa go samoistna hipokaliemia, epizody osłabienia mięśni oraz nadciśnienie oporne.
Choroby nerek i zwężenie tętnicy nerkowejNawracające choroby nerek i dróg moczowych, a także nagłe pogorszenie kontroli ciśnienia u osoby starszej, nasuwają podejrzenie tła nerkowo-naczyniowego.
2

Masz wynik poza normą i nie wiesz, czy to pilne? Dołącz go do formularza, a lekarz oceni zgłoszenie i wyjaśni, co z niego wynika.

Omów wynik z lekarzem · 59 zł

W razie zagrożenia życia dzwoń pod 112. Teleporada nie zastępuje pomocy doraźnej.

Niski wynik ciśnienia krwi — przyczyny

Grupa przyczynNa czym polega
Predyspozycja konstytucjonalnaStale niskie ciśnienie u osoby młodej, szczupłej i bez objawów jest zwykle wariantem normy i nie wymaga leczenia.
Hipotonia ortostatycznaSpadek ciśnienia skurczowego o co najmniej 20 mm Hg lub rozkurczowego o co najmniej 10 mm Hg w ciągu 1–3 minut po pionizacji.
Leki obniżające ciśnienieZbyt intensywne leczenie hipotensyjne, zwłaszcza dawki wieczorne, może obniżyć ciśnienie poniżej wartości bezpiecznych. Wytyczne zalecają, aby nie schodzić poniżej 120/70 mm Hg.
Odwodnienie i utrata krwiWymioty, biegunka, gorączka, krwawienie i oparzenia zmniejszają objętość krwi krążącej i obniżają ciśnienie.
Hipotonia poposiłkowa i powysiłkowaPrzejściowe spadki ciśnienia po obfitym posiłku lub bezpośrednio po wysiłku, szczególnie u osób starszych.

Co zafałszuje wynik ciśnienia krwi

Przed pomiarem należy usiąść i odpocząć co najmniej 5 minut, oprzeć plecy i przedramię, nie krzyżować nóg i nie rozmawiać. Na 30 minut przed pomiarem trzeba unikać kawy, herbaty i papierosów, a wcześniej opróżnić pęcherz moczowy.

  • Efekt białego fartucha zawyża pomiar gabinetowy. Dlatego rozpoznanie potwierdza się pomiarami domowymi lub ABPM.
  • Kawa, herbata i papieros w ciągu 30 minut przed pomiarem podnoszą wynik.
  • Pełny pęcherz moczowy, niedawny wysiłek fizyczny, stres i zbyt krótki odpoczynek przed pomiarem zawyżają ciśnienie.
  • Źle dobrany mankiet zniekształca wynik: zbyt wąski przy grubym ramieniu zawyża, zbyt szeroki zaniża.
  • Rozmowa w trakcie pomiaru, nogi założone jedna na drugą, brak oparcia pleców i ramię poniżej poziomu serca podnoszą odczyt.
  • Leki hipotensyjne przyjmowane wieczorem oraz drzemka mogą zaniżyć pomiar wykonany w tym czasie.

Kiedy z tym wynikiem pilnie do lekarza

  • Ciśnienie powyżej 180/120 mm Hg z bólem w klatce piersiowej, silną dusznością, silnym bólem głowy, splątaniem, zaburzeniami mowy lub widzenia, osłabieniem połowy ciała, drgawkami albo wymiotami.
  • Ciśnienie powyżej 180/120 mm Hg bez takich objawów.
  • Nagły, bardzo silny ból głowy określany jako najgorszy w życiu, z ciśnieniem znacznie podwyższonym. Wymaga wezwania pomocy.
  • Rozdzierający ból w klatce piersiowej promieniujący do pleców przy wysokim ciśnieniu. Może oznaczać rozwarstwienie aorty.
  • Ciśnienie poniżej 90/60 mm Hg z zawrotami głowy, omdleniem, bladością, zimną spoconą skórą lub splątaniem. Objawy wstrząsu wymagają natychmiastowego wezwania pomocy.

W stanie zagrożenia życia dzwoń pod 112 albo 999.

Nieprawidłowy wynik — co zrobić dalej

  1. Wykonaj serię pomiarów domowych według schematu dwa razy rano i dwa razy wieczorem przez 7 kolejnych dni, nie krócej niż 3 dni, przed posiłkiem i przed przyjęciem leków.
  2. Poproś o ABPM, jeśli pomiary gabinetowe i domowe się rozchodzą. Tylko całodobowa rejestracja wykryje nadciśnienie maskowane, oceni ciśnienie nocne i pokaże, czy występuje fizjologiczny spadek nocny.
  3. Nie zmieniaj samodzielnie dawek leków po pojedynczym wysokim odczycie. Doraźne dokładanie tabletek przy stanie pilnym może obniżyć ciśnienie zbyt gwałtownie.
  4. Zapytaj o ocenę powikłań narządowych: badanie ogólne moczu z albuminurią, kreatynina z eGFR, jonogram, glukoza, lipidogram i EKG.
  5. Omów z lekarzem, czy potrzebna jest diagnostyka w kierunku nadciśnienia wtórnego. Wskazują na nią początek przed 40.

Jeśli lekarz zaleci powtórzenie badania albo dodatkową diagnostykę, e-skierowanie na badania laboratoryjne możesz uzyskać podczas konsultacji online. Skierowanie widać w Internetowym Koncie Pacjenta, a punkt pobrań odczytuje je z systemu po podaniu numeru PESEL.

Najczęstsze pytania o ciśnienia krwi

Jakie powinno być ciśnienie według wieku?

Wytyczne nie podają odrębnych norm ciśnienia dla kolejnych dziesięcioleci życia: u dorosłych w każdym wieku ciśnienie optymalne to poniżej 120/70 mm Hg, a nadciśnienie rozpoznaje się od 140/90 mm Hg w gabinecie, od 135/85 mm Hg w pomiarach domowych i od 130/80 mm Hg w średniej dobowej ABPM.

Czy ciśnienie 140 na 90 jest dobre?

Nie, 140/90 mm Hg to dokładnie granica rozpoznania nadciśnienia tętniczego w pomiarze gabinetowym, czyli początek stopnia 1, a nie wartość prawidłowa. Jeżeli taki odczyt pochodzi z domowego ciśnieniomierza, jest podwyższony jeszcze wyraźniej, bo w domu próg rozpoznania wynosi 135/85 mm Hg.

Które ciśnienie jest ważniejsze: dolne czy górne?

Ważne są obie wartości i żadnej się nie pomija — nadciśnienie rozpoznaje się wtedy, gdy przekroczona jest wartość skurczowa, rozkurczowa albo obie naraz, czyli przy 140 i/lub 90 mm Hg w gabinecie.

Przy jakim ciśnieniu jest udar?

Nie ma wartości ciśnienia, przy której udar następuje: może wystąpić także u osoby z ciśnieniem prawidłowym, a wysokie wartości zwiększają ryzyko, zamiast je wyznaczać.

Przy jakim ciśnieniu jest zapaść?

Za niedociśnienie przyjmuje się wartości poniżej 90/60 mm Hg, ale zasłabnięcie zależy nie od samej liczby, tylko od tego, jak szybko ciśnienie spadło i czy mózg jest wystarczająco ukrwiony.

Jakie ciśnienie jest prawidłowe?

Według wytycznych PTNT i PTK z 2024 roku ciśnienie optymalne w gabinecie to poniżej 120/70 mm Hg. Zakres 120–139 i/lub 70–89 mm Hg określa się jako ciśnienie podwyższone, a nadciśnienie rozpoznaje się od 140/90 mm Hg.

Dlaczego progi w domu są inne niż w gabinecie?

Bo w gabinecie działa efekt białego fartucha, który podnosi odczyt. Dlatego nadciśnienie rozpoznaje się od 140/90 mm Hg w gabinecie, ale już od 135/85 mm Hg w pomiarach domowych i od 130/80 mm Hg w średniej dobowej ABPM.

Co to jest nadciśnienie białego fartucha?

To sytuacja, w której ciśnienie w gabinecie mieści się w zakresie nadciśnienia, ale pomiary domowe lub ABPM są prawidłowe albo tylko podwyższone.

Powiązane wyniki

Konsultacja obejmuje ocenę lekarską wyniku oraz, jeśli lekarz uzna to za zasadne, e-receptę, e-skierowanie na badania kontrolne albo e-zwolnienie.

Wypełnij formularz · 59 zł

Płacisz za ocenę zgłoszenia, nie za wystawienie dokumentu.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani interpretacji wyniku przez lekarza.

Źródła

Konsultacja lekarska · 59 zł