Wyniki badań · Krzepnięcie

D-dimery — normy, podwyższony wynik i co oznacza

D-dimery poniżej 500 ng/ml FEU (0,5 mg/l) czynią zakrzepicę żylną mało prawdopodobną. Po 50. roku życia stosuje się próg korygowany wiekiem: wiek × 10 ng/ml. W jednostkach DDU te same progi są dwa razy niższe.1

Omów wynik z lekarzem · 59 zł

Decyzję lekarz wydaje w godzinach pracy serwisu. Płacisz za ocenę lekarską, a lekarz może odmówić wystawienia dokumentu i wtedy dostajesz pisemne uzasadnienie.

Ile wynosi norma D-dimerów

GrupaWartości
Dorośli do 50. roku życiaponiżej 500 ng/ml FEU (0,5 µg/ml, 0,5 mg/l)
Dorośli powyżej 50. roku życiaponiżej wartości: wiek w latach × 10 ng/ml FEU
Wynik podany w jednostkach DDUponiżej 250 ng/ml DDU
Ciąża, I trymestr (do 15. tygodnia)0,2–0,9 mg/l FEU
Ciąża, II trymestr (15.–27. tydzień)0,2–1,5 mg/l FEU
Ciąża, III trymestr (powyżej 27. tygodnia)0,4–2,8 mg/l FEU
Osoby starsze poza kontekstem podejrzenia zakrzepicywartości fizjologicznie wyższe
Wiążący jest zakres referencyjny wydrukowany obok Twojego wyniku — zależy od laboratorium i metody oznaczenia.

Klasyczny próg odcięcia. Wynik niższy przy małym lub pośrednim prawdopodobieństwie klinicznym czyni zatorowość płucną i zakrzepicę żył głębokich mało prawdopodobnymi.

Ten sam wynik bywa podawany w jednostkach FEU (ekwiwalent fibrynogenu) albo DDU (jednostki D-dimeru), a liczby różnią się mniej więcej dwukrotnie: 500 ng/ml FEU to 250 ng/ml DDU. Dodatkowo 500 ng/ml to 0,5 µg/ml i 0,5 mg/l — ta sama wartość zapisana w trzech skalach.2

Jaki wynik D-dimerów jest niepokojący

Klasyczny próg odcięcia to 500 ng/ml FEU (0,5 mg/l), ale u osób powyżej 50. roku życia stosuje się próg korygowany wiekiem, czyli wiek w latach pomnożony przez 10 — dla siedemdziesięciolatka wynosi on 700 ng/ml. Próg zależy też od jednostki na wydruku, bo 500 ng/ml FEU odpowiada 250 ng/ml DDU, oraz od ciąży, w której górna granica sięga 0,9 mg/l w pierwszym trymestrze i 2,8 mg/l w trzecim.

O pilności decydują jednak objawy, a nie liczba: nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu, zasłabnięcie, krwioplucie albo jednostronny, bolesny obrzęk łydki wymagają natychmiastowej pomocy niezależnie od wyniku. Wartości powyżej 4 mg/l FEU wymagają szybkiej oceny lekarskiej, bo spotyka się je w rozległej zakrzepicy, rozsianym wykrzepianiu wewnątrznaczyniowym, ciężkiej sepsie i rozwarstwieniu aorty.

Wynik między 500 ng/ml a progiem korygowanym wiekiem oraz podwyższenie do około 2 mg/l FEU u osoby bez objawów najczęściej nie oznaczają zakrzepicy i wymagają wyjaśnienia przyczyny — wieku, infekcji, zabiegu, urazu, ciąży — a nie samego powtórzenia badania.

Jak czytać wynik D-dimerów

WartośćCo to znaczy
poniżej 500 ng/ml FEU (0,5 mg/l)Wynik ujemny.
między 500 ng/ml FEU a progiem korygowanym wiekiem (wiek × 10)U osoby powyżej 50. roku życia taki wynik po korekcie nadal traktuje się jako ujemny.
od progu odcięcia do około 2 mg/l FEUPodwyższenie niespecyficzne. Najczęstsze przyczyny to wiek, ciąża, infekcja, zabieg operacyjny, uraz, choroba nowotworowa, choroba zapalna, migotanie przedsionków lub marskość wątroby.
2–4 mg/l FEUWynik wyraźnie podwyższony.
powyżej 4 mg/l FEU (4000 µg/l)Bardzo wysokie wartości.
Ten sam wynik D-dimerów można zapisać dwiema liczbami różniącymi się mniej więcej dwukrotnie. Materiały College of American Pathologists podają relację wprost: masa jednej jednostki FEU jest dwa razy większa od masy jednostki DDU, więc 500 ng/ml FEU to 250 ng/ml DDU.1

Co to jest D-dimery

D-dimer to fragment, który zostaje po rozłożeniu skrzepu. Kiedy w naczyniu tworzy się zakrzep, włókna fibryny łączą się ze sobą w usieciowaną kratownicę. Gdy organizm rozpuszcza ten skrzep, kratownica rozpada się na kawałki, a jednym z nich jest właśnie D-dimer — dwie domeny D połączone wiązaniem, którego nie ma w zwykłym, nieusieciowanym fibrynogenie. Oznaczenie D-dimerów mierzy więc nie samo krzepnięcie i nie samo rozpuszczanie skrzepu, tylko oba procesy naraz.

Badanie D-dimerów służy przede wszystkim do wykluczania, a nie do potwierdzania zakrzepicy.

Wysoki wynik D-dimerów — przyczyny

Grupa przyczynNa czym polega
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowaZakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna — sytuacje, dla których badanie stworzono. Podwyższony D-dimer jest tu sygnałem do diagnostyki obrazowej, a nie rozpoznaniem.
WiekD-dimery rosną fizjologicznie z wiekiem. Właśnie dlatego wprowadzono próg korygowany wiekiem: wiek × 10 ng/ml FEU u osób powyżej 50 lat.
Ciąża i połógStężenie narasta przez całą ciążę: górna granica sięga 0,9 mg/l w pierwszym trymestrze, 1,5 w drugim i 2,8 w trzecim.
Choroba nowotworowaNowotwory aktywują krzepnięcie. Bardzo wysokie D-dimery, powyżej 4000 µg/l, wiązano niezależnie z utajonym nowotworem u osób z niesprowokowaną zakrzepicą.
Zakażenie, sepsa i stan zapalnyCiężkie infekcje, w tym wirusowe, oraz choroby autoimmunologiczne podnoszą D-dimery bez zakrzepicy. To jedna z głównych przyczyn wyników fałszywie dodatnich u pacjentów hospitalizowanych.
Zabieg operacyjny i urazKażde uszkodzenie tkanek uruchamia tworzenie i rozkład fibryny. Po operacji wynik bywa podwyższony przez wiele dni.
2

Masz wynik poza normą i nie wiesz, czy to pilne? Dołącz go do formularza, a lekarz oceni zgłoszenie i wyjaśni, co z niego wynika.

Omów wynik z lekarzem · 59 zł

W razie zagrożenia życia dzwoń pod 112. Teleporada nie zastępuje pomocy doraźnej.

Co zafałszuje wynik D-dimerów

Badanie wykonuje się z krwi żylnej, bez konieczności bycia na czczo i o dowolnej porze dnia — w podejrzeniu zakrzepicy zleca się je pilnie, natychmiast po zgłoszeniu objawów. Przed planowym oznaczeniem warto unikać intensywnego wysiłku fizycznego w poprzedzającej dobie.

  • Jednostki na wydruku — FEU czy DDU. Liczby różnią się mniej więcej dwukrotnie i porównanie z niewłaściwym progiem prowadzi do błędu w obie strony.
  • Skala zapisu — ng/ml, µg/ml, mg/l, µg/l. 500 ng/ml to 0,5 µg/ml i 0,5 mg/l, ale też 500 µg/l.
  • Wiek — fizjologicznie podnosi wynik; powyżej 50. roku życia stosuje się próg korygowany wiekiem.
  • Ciąża i połóg — podnoszą wynik przez cały okres; w trzecim trymestrze górna granica sięga 2,8 mg/l FEU.
  • Niedawny zabieg operacyjny, uraz, złamanie, duży krwiak — zawyżają wynik na wiele dni.
  • Zakażenie, gorączka, ciężki stan zapalny, choroba autoimmunologiczna — zawyżają wynik.

Kiedy z tym wynikiem pilnie do lekarza

  • Nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu, przyspieszone bicie serca, zasłabnięcie lub omdlenie — obraz możliwej zatorowości płucnej, wskazanie do natychmiastowego wezwania pomocy.
  • Krwioplucie razem z dusznością lub bólem w klatce piersiowej.
  • Jednostronny obrzęk łydki lub uda z bólem, zaczerwienieniem i wyraźnym ociepleniem skóry — możliwa zakrzepica żył głębokich.
  • Bardzo silny, rozdzierający ból w klatce piersiowej promieniujący do pleców, zwłaszcza przy wysokim ciśnieniu — możliwe rozwarstwienie aorty.
  • Podwyższone D-dimery z gorączką, spadkiem ciśnienia, sinicą lub jednoczesnym krwawieniem i wybroczynami — obraz mogący odpowiadać sepsie z rozsianym wykrzepianiem wewnątrznaczyniowym.

W stanie zagrożenia życia dzwoń pod 112 albo 999.

Nieprawidłowy wynik — co zrobić dalej

  1. Odszukaj na wydruku jednostkę i próg odcięcia podany przez laboratorium. Sprawdź, czy to FEU czy DDU — bez tego liczba nie znaczy nic konkretnego.
  2. Jeśli masz więcej niż 50 lat, przelicz próg korygowany wiekiem: wiek pomnożony przez 10 daje wartość w ng/ml FEU. Wynik 620 ng/ml u osoby 70-letniej mieści się poniżej progu 700.
  3. Nie interpretuj wyniku bez objawów i bez oceny prawdopodobieństwa klinicznego. D-dimery czyta się razem z obrazem klinicznym, a nie samodzielnie z kartki.
  4. Przy objawach sugerujących zakrzepicę lub zatorowość zgłoś się natychmiast — dodatni wynik jest wskazaniem do badania obrazowego, czyli USG żył kończyn dolnych albo angio-TK tętnic płucnych.
  5. Przy podwyższonym wyniku bez objawów zakrzepicy przejrzyj z lekarzem możliwe przyczyny niespecyficzne: niedawną infekcję, zabieg, uraz, ciążę, leki hormonalne, chorobę wątroby lub serca.

Jeśli lekarz zaleci powtórzenie badania albo dodatkową diagnostykę, e-skierowanie na badania laboratoryjne możesz uzyskać podczas konsultacji online. Skierowanie widać w Internetowym Koncie Pacjenta, a punkt pobrań odczytuje je z systemu po podaniu numeru PESEL.

Najczęstsze pytania o D-dimerów

Jaki poziom D-dimerów przy nowotworze?

Nie ma progu D-dimerów rozpoznającego nowotwór i badanie nie służy do jego wykrywania.

Jakie D-dimery przy zatorowości płucnej?

Żadna wartość D-dimerów nie potwierdza zatorowości płucnej — badanie służy do jej wykluczania. Wynik poniżej 500 ng/ml FEU, a u osób powyżej 50.

Jakie są pierwsze objawy zatorowości płucnej?

Najczęściej nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu i przyspieszone bicie serca, a także zasłabnięcie lub omdlenie oraz krwioplucie.

Jaka jest norma D-dimerów?

Klasyczny próg to 500 ng/ml FEU, czyli 0,5 µg/ml i 0,5 mg/l. Wynik poniżej tej wartości przy małym lub pośrednim prawdopodobieństwie klinicznym czyni zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną mało prawdopodobnymi.

Czym różnią się jednostki FEU i DDU?

FEU to ekwiwalent fibrynogenu, DDU to jednostki D-dimeru, a masa jednej jednostki FEU jest mniej więcej dwukrotnie większa. Próg 500 ng/ml FEU odpowiada 250 ng/ml DDU.

Jak obliczyć próg korygowany wiekiem?

U osób powyżej 50. roku życia próg wynosi wiek w latach pomnożony przez 10 ng/ml FEU. Dla 65-latka to 650 ng/ml, dla 80-latka 800 ng/ml.

Jakie są normy D-dimerów w ciąży?

W podłużnym badaniu 714 zdrowych ciężarnych zakresy 2,5–97,5 percentyla wyniosły 0,2–0,9 mg/l FEU w pierwszym trymestrze, 0,2–1,5 w drugim i 0,4–2,8 w trzecim. Wartości narastają przez całą ciążę, więc próg 0,5 mg/l stosowany poza ciążą nie ma tu zastosowania.

Na czym polega wysoka czułość i niska swoistość tego badania?

Wysoka czułość, w metodach ilościowych sięgająca 95 procent i więcej, znaczy, że przy prawdziwej zakrzepicy wynik prawie zawsze jest podwyższony — dlatego wynik ujemny skutecznie chorobę wyklucza.

Powiązane wyniki

Konsultacja obejmuje ocenę lekarską wyniku oraz, jeśli lekarz uzna to za zasadne, e-receptę, e-skierowanie na badania kontrolne albo e-zwolnienie.

Wypełnij formularz · 59 zł

Płacisz za ocenę zgłoszenia, nie za wystawienie dokumentu.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani interpretacji wyniku przez lekarza.

Źródła

Konsultacja lekarska · 59 zł