Trądzik: przyczyny, rodzaje i leczenie

Przyczyną jest współdziałanie czterech mechanizmów w mieszku włosowym: nadmiar łoju pod wpływem androgenów, nieprawidłowe rogowacenie zatykające ujście mieszka, namnażanie Cutibacterium acnes oraz stan zapalny. Do tego dochodzi predyspozycja rodzinna. Trądzik nie jest chorobą brudnej skóry i nie wynika z niedostatecznego mycia.1,3

Osobne pytanie dotyczy tarczycy. Choroby tarczycy nie są uznaną przyczyną trądziku pospolitego. Zaburzenia hormonalne, które faktycznie warto rozważyć przy trądziku o nietypowym przebiegu u dorosłej kobiety, dotyczą androgenów, zwłaszcza gdy towarzyszą im nieregularne miesiączki, nadmierne owłosienie albo łysienie typu męskiego.1,3

Leczenie ma ustaloną kolejność i nie przeskakuje się szczebli bez powodu. Podstawą każdej postaci jest leczenie miejscowe: nadtlenek benzoilu, retinoid miejscowy albo ich połączenie. Antybiotyk doustny wchodzi dopiero przy postaci umiarkowanej do ciężkiej i zawsze razem z leczeniem miejscowym.1,2

Dwie zasady z wytycznych warto znać, bo chronią przed najczęstszymi błędami. Pierwsza: nie stosuje się antybiotyku w monoterapii, ani miejscowo, ani doustnie — sprzyja to oporności bakterii. Druga: leczenie zawierające antybiotyk kontynuuje się dłużej niż sześć miesięcy tylko wyjątkowo, z oceną co trzy miesiące i odstawieniem antybiotyku tak szybko, jak to możliwe.2

Doustny antybiotyk z grupy tetracyklin bywa potrzebny, ale ma trzy warunki: nigdy sam, przez ograniczony czas i z jasno określonym momentem oceny efektu. Wytyczne NICE dopuszczają kontynuowanie leczenia zawierającego antybiotyk dłużej niż sześć miesięcy tylko w wyjątkowych okolicznościach, z przeglądem co trzy miesiące.1,2

Tetracyklin nie stosuje się w ciąży ani u dzieci poniżej dwunastego roku życia. U kobiet planujących ciążę leczenie wymaga osobnej rozmowy z lekarzem.5

Pielęgnacja nie zastąpi leczenia, ale decyduje o tym, czy uda się je wytrzymać. Retinoidy i nadtlenek benzoilu podrażniają skórę, a podrażniona skóra to najczęstszy powód przerwania terapii w pierwszych tygodniach.1,3

• Mycie dwa razy dziennieDelikatnym preparatem, letnią wodą, bez szorowania.
• Krem nawilżającyNiekomedogenny, stosowany także przy skórze tłustej.
• Ochrona przeciwsłonecznaZwłaszcza przy retinoidach i doksycyklinie.
• Wprowadzanie retinoidu stopniowoCo drugi dzień na początku, na suchą skórę.
• Rezygnacja z peelingów mechanicznychUszkadzają barierę naskórkową.
• CierpliwośćPierwsze tygodnie mogą przynieść pogorszenie, zanim pojawi się poprawa.

Kwas hialuronowy, o który często pada pytanie w kontekście trądziku, jest składnikiem nawilżającym. Nie leczy trądziku i nie wpływa na żaden z jego czterech mechanizmów, ale bywa przydatny jako element pielęgnacji łagodzącej przy leczeniu retinoidem.

Konsultacja kosztuje 59 zł i jest to opłata za pracę lekarza, a nie za dokument. Obejmuje ocenę zgłoszenia i decyzję, także wtedy, gdy decyzją jest odmowa wraz z pisemnym uzasadnieniem. Koszt preparatów jest osobny.

Nie podajemy cen konkretnych preparatów ani ich statusu refundacyjnego. Wykaz leków refundowanych zmienia się co dwa miesiące, a część preparatów stosowanych w trądziku jest pełnopłatna niezależnie od wskazania.

Tak nazywa się trądzik pojawiający się albo utrzymujący po 25 roku życia u kobiet, z charakterystycznym rozmieszczeniem zmian na brodzie, linii żuchwy i szyi oraz nasileniem w drugiej połowie cyklu. Nazwa jest umowna: u większości pacjentek stężenia hormonów we krwi są prawidłowe, a chodzi o zwiększoną wrażliwość gruczołów łojowych na androgeny.1,3

Diagnostykę hormonalną rozważa się wtedy, gdy trądzikowi towarzyszą inne objawy: nieregularne miesiączki, nadmierne owłosienie w miejscach typowych dla mężczyzn, przerzedzenie włosów na szczycie głowy albo szybki przyrost masy ciała. Sam trądzik na brodzie nie jest wskazaniem do badania hormonów.1,3

Przejdź do formularza